Những người phụ nữ "săn" sá sùng ở Vân Đồn

Thứ Hai, 07/03/2016, 08:45 [GMT+7]

QTV - Họ - những người phụ nữ đầu đội nón, khăn bịt kín mặt, tay đeo găng, chân đi ủng, mặc cái lồng lộng, ran rát của gió, cái nắng hanh chát của trời, cái hơi nghi ngút, oi nồng của cát, vẫn ngày ngày lầm lũi đào xới dọc bãi biển để "săn" sá sùng.

Nghệ thuật "săn" sá sùng

Sá sùng hay còn được gọi là giun biển mang lại nguồn lợi kinh tế cho rất nhiều hộ gia đình ở huyện đảo Vân Đồn. Nghề bắt sá sùng dần trở thành công việc truyền thống, dù vô cùng vất vả nhưng lạ rằng đa phần chỉ có các bà, chị em phụ nữ “bám” lấy công việc này. Khi trời vừa hửng sáng cũng là lúc những tấm lưng lom khom, mải miết đào cuốc, "săn" sá sùng của nhiều phụ nữ hiện mình trên bãi cát.

q
Hàng trăm lỗ đào của những người phụ nữ đi "săn" sá sùng trên bãi cát

Chẳng biết cô Lê Thị Hòa (huyện Vân Đồn, Quảng Ninh) đã theo cái nghề này được bảo lâu nhưng khi được hỏi cô chia sẻ rằng từ năm 12 tuổi cô đã theo cha mẹ đi đào sá sùng. Đến nay khi đôi mắt đã hằn nhiều nếp chân chim, da đen sạm đi vì cháy nắng thì cô Hòa vẫn cứ rong ruổi bám biển theo nghề. Cô đã từng đi bắt nhiều loại hải sản khác nhau nhưng đào sá sùng vẫn là nghề chính bởi nó đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Những người đi săn sá sùng thường mang theo chiếc mai to, gần giống như chiếc thuổng nhưng lưỡi dài và tròn, được thiết kế riêng cho phù hợp với đặc trưng của công việc này. Và để bắt được sá sùng cũng cần có "mánh" riêng mà không phải người đi đào nào cũng biết được. Cô Hòa tiết lộ: “Nhìn bình thường trên lớp cát biển thì khó ai có thể phát hiện được hang của chúng, nhưng nếu tinh ý sẽ thấy những đường gân loằng ngoằng do sá sùng để lại lúc chúng rúc xuống lớp cát biển và khi đó phải nhanh tay dùng mai cắm xuống cát để hất nó lên”. 

q
Cô Hòa nhanh tay bắt lấy sá sùng sau khi dùng mai hất cát lên
q
Những con sá sùng tươi rói, béo múp míp, ngoe nguẩy bị bắt vào giỏ có giá 150.000 - 200.000 đồng/kg

Do thành thục công việc, kinh nghiệm lâu năm cùng kỹ nghệ săn giỏi nên có người một buổi có thể bắt được 2 – 3 kg sá sùng, nhưng có người chỉ đào được vài ba lạng đủ ăn một bữa. Dù giá sá sùng khô giá khá cao khoảng 3 - 4 triệu đồng/kg nhưng đối với sá sùng tươi mua tại bãi thì chỉ từ 150.000 - 200.000 đồng/kg tùy kích cỡ, chất lượng vì loại hải sản này chỉ tươi ngon trong khoảng 2 tiếng đồng hồ.

Những chiếc mai vừa nặng, vừa dài được người phụ nữ thoăn thoắt phóng xuống đất hất lên tảng cát lớn, rồi phải nhanh tay nhanh mắt túm những chú sá sùng ngoe nguẩy, béo múp míp, nếu không chúng sẽ lẩn sâu trong đất càng khó bắt. Mỗi nhát phải sao cho đủ nhanh, mạnh nhưng vẫn có độ khéo léo để không làm đứt chúng. Đó hẳn là một nghệ thuật "săn" sá sùng mà không phải ai cũng có thể làm được!

Cái nghề "Bán mặt cho... cát"

Những người phụ nữ làm công việc này phải phụ thuộc vào thủy triều, thông thường khi buổi sáng nước biển rút cũng là lúc người dân rục rịch ra biển đi săn, những ngày mưa hay sương mù rét mướt thì họ thường đi muộn hơn khoảng từ 9, 10 giờ sáng cho tới 2, 3 giờ chiều để thuận lợi hơn cho việc khai thác. Khi nước biển dâng cũng là lúc họ buộc phải dừng công việc của mình sang ngày hôm sau.

q
Làm nghề "săn" sá sùng, những người phụ nữ luôn phải bịt thật kín để tránh cái nắng gió hanh rát của biển

"Săn" sá sùng khiến cho những nét đẹp của những người phụ nữ ấy dần bị công việc “cướp” đi không thương tiếc. Bàn tay của họ chai sạn, gân guốc, gầy guộc đi vì đào xới, lưng thêm còng vì lom khom, cặm cụi hàng giờ, nước da đen sạm đi vì gió biển. Cô Hòa cặm cụi, tất bật xới cuốc cả khoảnh cát lớn, thỉnh thoảng lại vươn vai rồi vòng tay sau lưng đấm thùm thụp vài ba nhát. Lau mồ hôi, cô chia sẻ: "Cái nghề này vất cả lắm! Phải vác cái mai dài và nặng xúc đất, rồi cứ đứng lên, cúi xuống liên tục để bắt sá sùng trong vài giờ đồng hồ ở tuổi này làm nhiều khi tôi bị hoa mắt, chóng mặt, đứng không vững. Hôm nào thời tiết không thuận lợi thì hì hục đào cả buổi sáng bán đi chỉ được hơn trăm nghìn".

Cái nghề cực nhọc, vất vả, nhưng đó là nguồn thu nhập chính, nuôi sống gia đình của nhiều người dân cư ngụ nơi đây. Và khi đặt chân tới vùng biển Vân Đồn để thả hồn với biển trời, ta lại bắt gặp những dáng người phụ nữ lưng khom thoắt ẩn thoắt hiện trên bãi cát trắng trải dài như những chú cò miệt mài kiếm ăn, dù vất vả nhưng chẳng nỡ rời xa mảnh đất mặn trù phú của quê hương.

Trang Hà

.
.
.
.
.
.