80 năm truyền thống ngành than – truyền thống công nhân vùng mỏ: Những thời khắc lịch sử

Hun đúc ý chí đấu tranh từ trong lầm than, áp bức

Thứ Hai, 07/11/2016, 18:50 [GMT+7]
QTV - Những năm tháng dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đời sống người thợ mỏ vô cùng cực khổ, lầm than. Nhưng từ lầm than, áp bức, người thợ mỏ đã hun đúc tinh thần đấu tranh quật khởi, để hướng tới ngày bãi công lịch sử.
Ngày 12/3/1883 - 8 ngày sau khi đánh chiếm thành Hà Nội, tướng chỉ huy đội quân xâm lược Pháp là Hăngri Rivire đích thân mang 500 quân đánh chiếm vùng mỏ Quảng Ninh. Ngày 24/4/1884, thực dân Pháp ép triều đình nhà Nguyễn bán khu mỏ Hồng Gai – Cẩm Phả cho tư bản Pháp với giá 10 vạn đồng tiền Đông Dương.
 
Sau khi chiếm được vùng mỏ Quảng Ninh, thực dân Pháp đã tổ chức bộ máy thống trị của chúng và nhanh chóng xúc tiến thăm dò, khai thác than đá. 
qtv_lich-su-than
Khai thác than dưới thời Pháp thuộc. Ảnh tư liệu Bảo tàng Quảng Ninh

Ngày 28/4/1888, một công ty khai thác than đá lớn nhất nước Pháp được thành lập mang tên Công ty Pháp mỏ than Bắc Kỳ (Société Francaise des charbonnages du Tonkin, viết tắt là S.F.C.T). S.F.C.T được quyền quản lý, khai thác vùng “đất nhượng” rộng lớn kéo dài từ Mông Dương qua Cẩm Phả, Hồng Gai đến Vàng Danh, Mạo Khê, trong đó có 6 mỏ lớn, nhiều mỏ nhỏ, 2 bến cảng đảm bảo cho tàu trọng tải 3000 – 10.000 tấn vào ra, một nhà máy điện có công suất 1000 KW, 2 nhà máy cơ khí và nhiều trạm cơ khí nhỏ. Đây là cơ sở công nghiệp có quy mô lớn ra đời đầu tiên ở Việt Nam và Đông Dương và cũng là cái nôi ra đời của giai cấp công nhân Việt Nam nói chung, giai cấp công nhân khu mỏ Quảng Ninh nói riêng.

Ở trong vùng “đất nhượng”, bọn chủ mỏ thực dân Pháp sử dụng tổng hợp các phương thức bóc lột kiểu tư bản, phong kiến và chủ nô với những thủ đoạn cưỡng bức kinh tế và siêu kinh tế hết sức tàn nhẫn nhắm mục đích thu lợi nhuận tối đa trên cơ sở bần cùng hóa và vắt kiệt sức lao động của những người thợ mỏ.
qtv_lich-su-than
Dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, những người phu mỏ phải sống cuộc sống lầm than, đói khổ. Ảnh Tư liệu Bảo tàng Quảng Ninh

Ngay từ những năm 20 của thế kỷ 20, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã viết bài tố cáo chế độ tàn ác của bọn chủ mỏ thực dân đối với thợ mỏ. Theo lời thú nhận của toàn quyền Đông Dương thì đời sống thợ mỏ quá khổ cực và công việc của họ quá nặng nề nên trong số 15.907 thợ mỏ thống kê năm 1905 không ai sống đến 60 tuổi. Và bọn tư bản thuộc địa cũng lại viện cớ đó để từ chối quỹ hưu bổng cho thợ thuyền bản xứ.

Chính vì vậy mà ngay từ khi thực dân Pháp đặt ách thống trị và tiến hành khai thác bóc lột ở khu mỏ thì phong trào đấu tranh của công nhân mỏ đã bùng lên và ngày càng quyết liệt, nhất là từ khi có Đảng lãnh đạo.
 
Còn tiếp
PV (tổng hợp)
 
.
.
.
.
.
.