Ngày hè của các em nhỏ vùng cao

Thứ Hai, 11/06/2018, 19:58 [GMT+7]
.
.

QTV - Mùa hè là khoảng thời gian các em học sinh được nghỉ ngơi sau một năm học tập dài căng thẳng. Nếu như với những em nhỏ ở khu vực thành thị kỳ nghỉ hè thường là dịp để các em được vui chơi giải trí với nhiều loại hình đa dạng như tham gia các CLB, lớp năng khiếu hay đi thăm quan du lịch cùng gia đình… Thì với những em nhỏ vùng cao, hè lại là khoảng thời gian các em ở nhà phụ giúp bố mẹ công việc gia đình và tận hưởng niềm vui với những trò chơi mộc mạc do chính các em tạo ra.

Chúng tôi có mặt tại xã Quảng An, huyện Đầm Hà vào một ngày hè tháng 6. Đây là khoảng thời gian nghỉ hè của học sinh nên không khó để bắt gặp hình ảnh các em nhỏ đang lên nương giúp bố mẹ. Mặc dù lúc này trời còn đang nắng gắt thế nhưng em Chíu Hồng Mai lớp 7B, Trường THCS Quảng An vẫn cặm cụi, chăm chỉ giúp mẹ thu hoạch ngô. Làn da đen nhẻm, khuôn mặt lấm tấm mồ, đôi tay bẻ ngô nhanh thoăn thoắt vừa làm Mai vừa kể: “Bọn em nghỉ hè được hơn một tuần rồi, ngày nào em cũng theo bố mẹ lên nương để giúp thu hoạch ngô, để kiếm thêm tiền mua sách, vở, quần áo cho năm học mới. Nghỉ hè của chúng em và các bạn chủ yếu là đi chăn trâu, lên rừng làm rẫy hoặc ở nhà trông em giúp bố mẹ”.

j
Thực trạng trẻ em vùng cao đang thiếu những sân chơi ngày hè bổ ích, dẫn đến các em không được giáo dục về các kỹ năng sống và rất dễ xảy ra những tai nạn đáng tiếc

Cũng giống như cô bé Chíu Hồng Mai mùa hè của cậu bé Tằng Phú Tắc ở bản Tài Lý Sáy, xã Quảng Lâm cũng bận rộn không kém. Đang là mùa thu hoạch quế cho nên ngay từ sáng sớm Tắc đã theo bố mẹ lên rừng đi bóc quế. Em cho biết: “Đợt này nhà em đang trong kì thu hoạch quế, vì nhà ít người thấy bố mẹ vất vả nên em xin đi theo phụ giúp. Em thấy rất vui vì đỡ đần được phần nào cho bố mẹ kiếm thêm thu nhập để lo cho chúng em ăn học. Chắc khoảng 3-4 ngày nữa thu hoạch quế xong em sẽ xin vào lớp sinh hoạt hè của bản, ở đó có nhiều hoạt động vui chơi ý nghĩa chúng em rất thích”.

Em Tằng Phú Tắc đang giúp bố mẹ bóc vỏ quế
Em Tằng Phú Tắc đang giúp bố mẹ bóc vỏ quế

Mặc dù không có nhiều điều kiện để tham gia các hoạt động hè như các bạn học sinh ở thành phố nhưng với các em học sinh vùng cao được trở về tham gia lao động sản xuất cùng gia đình cũng đủ mang đến một mùa hè ý nghĩa đối với các em nhỏ vùng cao. Từ đó, các kỹ năng sống của các em sẽ được hình thành và rèn luyện chính từ gia đình của mình. Lang thang ở Bản Tài Lý Sáy, xã Quảng Lâm giữa trưa hè nắng như đổ lửa, chúng tôi bắt gặp hình ảnh những đứa trẻ mặt mày lem luốc vô tư nô đùa ở sân nhà văn hóa. Chỉ cần một vài thanh tre được gắn bánh tự chế hay những hòn bi đủ để trở thành một trò chơi vui nhộn cho các em nhỏ vùng cao. Những bãi cỏ rộng hay ruộng cạn thường là sân vận động dành cho những em nhỏ đam mê bóng đá. Dù điều kiện sống còn nhiều thiếu thốn thế nhưng các em học sinh vùng cao vẫn biết tạo cho mình những hoạt động vui chơi bổ ích và tận hưởng kỳ nghỉ hè theo cách riêng của mình.

Thực tế cho thấy, trong thời gian nghỉ hè, trẻ em vùng cao thường thiếu sân chơi. Nguyên nhân là do ở các địa phương vùng cao của huyện còn gặp nhiều khó khăn về sân bãi, cơ sở vật chất và kinh phí. Sân chơi chính của các em nhỏ ở đây chủ yếu là các điểm trường lẻ và nhà văn hóa thôn, bản. Hơn nữa, người dân ở các thôn bản vùng cao thường canh tác xa nhà nên đi làm cả ngày. Thời gian để dành chăm sóc con cái cũng ít đi. Những ngày hè, các em lớn tầm khoảng lớp 7, lớp 8 thường theo bố mẹ lên rừng, lên rẫy ngô, nương hoặc chăn trâu, chăn bò… Các bé nhỏ được mẹ địu theo đi làm hoặc ở nhà tự trông nhau. Anh Chíu A Tài, Bí thư Chi đoàn thôn Nà Pá cho biết: “Vì điều kiện địa hình chia cắt phức tạp, giao thông cách trở, dân cư sống thưa thớt, cơ sở vật chất thiếu thốn nên việc tập hợp duy trì tổ chức sinh hoạt hè cho thiếu nhi ở đây rất khó khăn. Mặc dù nhận thức của bà con trong thôn về bảo vệ và chăm sóc trẻ em đã có chuyển biến tích cực song quản lý và quan tâm trẻ trong dịp hè vẫn chưa được chú trọng vì đa số bà con phải tập trung đi làm để kiếm sống”.

Niềm vui của các em nhỏ theo bố mẹ lên rừng thu hoạch quế
Niềm vui của các em nhỏ theo bố mẹ lên rừng thu hoạch quế

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết đa số các hoạt động vui chơi hàng ngày của học sinh vùng cao trong hè chủ yếu là tự phát, chưa được tổ chức chặt chẽ. Vì vậy, khó tránh khỏi việc các em phải đối mặt với những nguy hiểm, tiềm ẩn các tai nạn thương tích. Chia sẻ với chúng tôi anh Lỷ Văn Thắng - Bí thư Đoàn Thanh niên xã Quảng An, huyện Đầm Hà cho biết: “Quảng An là xã vùng cao với 73% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, lực lượng đội ngũ Đội, Đoàn còn “mỏng” cho nên việc tổ chức và duy trì hoạt động vui chơi cho các em trong dịp nghỉ hè gặp rất nhiều khó khăn. Được sự quan tâm của Huyện Đoàn cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và chính quyền đoàn thể cho nên công tác sinh hoạt hè ở địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hè năm nay, chúng tôi tiếp nhận 826 em học sinh và tập trung vào một số hoạt động trọng tâm mở các lớp dạy bơi miễn phí cho các em nhỏ, giáo dục kỹ năng sống, kiến thức phòng chống bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em. Huy động ĐVTN tham gia dọn dẹp vệ sinh môi trường xử lí các điểm nóng về rác thải đồng thời triển khai các hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Đầm Hà”.

Nếu như trẻ em nơi phố thị được tham gia các hoạt động ngoại khóa, các lớp bồi dưỡng năng khiếu, đi du lịch cũng gia đình hay đến các khu vui chơi, giải trí, thì sân chơi trong những ngày hè là điều quá xa xỉ đối với trẻ em vùng cao. Việc tổ chức sân chơi và hoạt động hè cho trẻ em, đặc biệt là trẻ vùng cao rất cần sự phối hợp từ phía gia đình, các tổ chức đoàn thể và sự vào cuộc của chính quyền địa phương. Hy vọng rằng, với sự chung tay vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn xã hội, trẻ em ở các xã vùng cao của huyện Đầm Hà sẽ có nhiều sân chơi an toàn, bổ ích hơn.

Trần Hoàn (Trung tâm TT&VH Đầm Hà)

.
.
.
.
.
.