Hơn 300 mai vàng cổ đang được bảo tồn trong rừng thiêng Yên Tử

Thứ Sáu, 10/03/2017, 14:27 [GMT+7]

QTV - Những cây mai hàng mấy trăm năm tuổi, những cây mai cao hơn cả chiều cao của một ngôi nhà 4 tầng, ở đất Bắc vẫn có những cây mai ấy còn tồn tại và chỉ còn lại duy nhất trên dãy núi thuộc vùng đất thiêng Yên Tử, gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm.

Mai vàng ngạo nghễ trên non thiêng
Mai vàng cổ ngạo nghễ trên non thiêng

Thân cành khẳng khiu, xù xì, lá không to nhưng xanh biếc, hoa không mập như các cây trồng tại nhà được chăm bón kỹ lưỡng, thế cây không được tạo dáng cầu kỳ lạ mắt, những cây mai vàng nơi đây sinh trưởng tự nhiên trên vách đá cheo leo, có cây dáng thẳng, có cây hơi lượn theo thế đá. Đời này qua đời khác, hàng trăm năm nay, những cây mai vàng cổ thụ vẫn "ngạo nghễ" chốn núi rừng Yên Tử, nơi đất Phật linh thiêng.

Do đặc thù sinh trưởng trong rừng, lại sống lâu năm, nên hầu như các cây mai cổ thụ có hướng vươn cao hàng chục mét, có cây cao đến 15m (hơn cả chiều cao của một nhà 4 tầng), tán xòe rộng nhưng gốc cây không quá to. Khảo sát của các chuyên gia năm 2009 cho thấy, rừng mai vàng ở Yên Tử có những cây cao hơn 15m, thân gân guốc, thẳng đứng, tán rộng, đường kính tới 60 - 70cm, sinh trưởng mạnh mẽ trên vách đá cheo leo, có những cây đến 800 năm tuổi.

Một gốc mai mọc ra từ núi đá
Một gốc mai mọc ra từ núi đá

Tương truyền rằng, vào thế kỷ XIII, vua Trần Nhân Tông sau khi lên núi Yên Tử tu hành đã cùng các Phật tử trồng cây mai vàng. Những cây mai được trồng ở khắp nơi trên núi Yên Tử sau hàng thế kỷ đã trở thành rừng mai cổ thụ rộng lớn. Quanh các khu vực chùa Đồng Tử, Thác Vàng, Thác Bạc, chùa Một Mái, chùa Vân Tiêu, chùa Bảo Sái… trước kia là bạt ngạt màu vàng rực của mai cổ thụ mỗi dịp xuân về. Thế nhưng hiện nay, muốn thấy gốc mai vàng cổ thụ phải "lặn lội" vào các khu vực ít người đặt chân đến trong rừng. Trong hành trình đi tìm đại lão mai vàng, có những đoạn đường rừng xuất hiện những hào sâu, hố to, mà theo anh Phạm Văn Quy - BQL di tích và rừng quốc gia Yên Tử, đó là những gì còn sót lại của những gốc mai rừng đã từng bị đào trộm. 

Dấu tích còn lại của một cây mai đã không thể tiếp tục chống chịu được sự khắc nghiệt
Dấu tích còn lại của một cây mai đã không thể tiếp tục chống chịu được sự khắc nghiệt của thời gian

Với những đặc tính vốn có, mai vàng Yên Tử được các giới chuyên gia, các nhà nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước đánh giá đây là một nguồn gen quý của Việt Nam, được các nhà khoa học đặc biệt quan tâm và đề xuất: phải nhân giống để bảo tồn và phát triển giống mai. Mới đây, 20 cây mai vàng cổ thụ trong rừng quốc gia Yên Tử đã được Hiệp hội bảo tồn thiên nhiên và di sản Việt Nam công nhận là cây di sản Việt Nam. 

Ông Nguyễn Trung Hải - Trưởng phòng kinh tế TP. Uông Bí, Chủ tịch Hội Mai vàng Yên Tử cho biết: Trong rừng Yên Tử hiện còn khoảng 310 cây đại lão mai vàng rải rác trên dãy núi Yên Tử và đang được Ban Quản lý di tích và rừng quốc gia Yên Tử bảo vệ rất nghiêm ngặt. 

Mai vàng đang được bảo vệ rất nghiêm ngặt trong khu di tích Yên Tử
Mai vàng đang được bảo vệ rất nghiêm ngặt trong khu di tích Yên Tử

Những gốc mai to thường “ẩn mình” trên vách núi như để thử thách lòng kiên nhẫn và tinh thần không ngại khó, ngại khổ của những Phật tử trên con đường tìm đến cái “Chân – Thiện – Mỹ” trong văn hóa tâm linh của Nhà Phật. Trải qua biết bao mưa nắng, bao mùa đông giá lạnh, từ loài cây vốn có nguồn gốc từ miền nắng ấm phương Nam, mai vàng đã sinh trưởng và phát triển hàng bao thế kỷ ở vùng núi Đông Bắc của Tổ quốc. Bởi thế, mai vàng Yên Tử như hình ảnh hiện sinh của sức sống mãnh liệt, vượt qua biết bao khắc nghiệt, thăng trầm, bao sự tàn khốc của tự nhiên, của chiến tranh và sự tàn phá của con người để trường tồn cùng thời gian, như một chứng nhân của lịch sử. Để rồi giờ đây, hơn bao giờ hết, hơn 300 cây mai cổ thụ cần tiếp tục được bảo tồn và nhân giống để phát huy những giá trị đầy tính nhân văn như lời răn của Nhà Phật./.

Hải Nguyên

.
.
.
.
.
.