Gìn giữ nghệ thuật hát Then, đàn Tính ở Đông Triều

Thứ Tư, 17/05/2017, 08:32 [GMT+7]
QTV - Trong các loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống đang được lưu giữ trên địa bàn thị xã Đông Triều, loại hình nghệ thuật hát Then, đàn Tính của dân tộc Tày là một trong những nét văn hóa độc đáo, đặc sắc đã và đang được thị xã quan tâm gìn giữ, bảo tồn và phát huy.
Trong tháng 4 này, tại xã Tràng Lương, thị xã Đông Triều đã tổ chức lớp bồi dưỡng nghệ thuật hát Then, đàn Tính năm 2017 cho gần 100 học viên là công dân hiện đang cư trú tại xã Tràng Lương và một số xã lân cận. 
 
Tham dự lớp bồi dưỡng, các học viên được các nghệ nhân hát Then, đàn Tính tỉnh Quảng Ninh truyền dạy những kỹ năng cơ bản về nghệ thuật đàn Tính, hát Then lời cổ, lời mới. 
 
Điều đáng mừng là không chỉ có các ông, các bà cao niên trong thôn, trong xã đến theo học hát Then và đàn Tính mà có rất nhiều em học sinh THCS, THPT trên địa bàn xã Tràng Lương cũng đến đây học. 
qtv
Ngọn lửa đam mê đối với loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Tày đã được truyền đến thế hệ trẻ ở xã Tràng Lương, thị xã Đông Triều

Ngọn lửa đam mê đối với loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc Tày đã được truyền đến thế hệ trẻ, góp phần ươm mầm, gìn giữ đến mai sau. 

Chỉ sau 01 tuần chăm chỉ học tập, dưới sự chỉ bảo tận tình của các Nghệ nhân, 100% học viên tham dự lớp bồi dưỡng đều đã biết gẩy một vài bản nhạc và hát được 02-03 bài Then đơn giản. Em Vi Ánh Nguyệt- Học sinh lớp 8B, trường THCS Tràng Lương, thị xã Đông Triều nói: “Em rất vui vì đã học được nhiều bài hát Then và đánh được đàn Tính. Em và các bạn sẽ biểu diễn những làn điệu của quê hương mình bằng tiếng nói của dân tộc mình trong các chương trình văn nghệ của lớp, của trường và của xã để mọi người biết đến nhiều hơn về hát Then và đàn Tính của dân tộc Tày…” Còn Anh Vi Văn Tình-thôn Trung Lương, xã Tràng Lương, thị xã Đông Triều vui vẻ cho biết: “Trước kia tôi không biết đánh đàn tính đâu nhưng giờ thì đánh được một vài bài đơn giản rồi nên thấy thích lắm. Tôi sẽ tập luyện nhiều hơn nữa để phục vụ bà con mình”.
 
Hiện nay, trên địa bàn thị xã Đông Triều có trên 17 vạn dân với 15 dân tộc anh em sinh sống, tập trung chủ yếu ở các xã: Bình Khê, Tràng Lương và An Sinh. 
 
Trong đó, xã Tràng Lương là một xã miền núi còn nhiều khó khăn của Thị xã Đông Triều, với dân số chủ yếu là người dân tộc Tày, Sán Dìu... Đây là địa phương có trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó dân tộc Tày chiếm khoảng 40%. Từ nhiều năm qua, hát Then là loại hình văn hóa nghệ thuật truyền miệng, gắn liền với hoạt động sinh hoạt văn hóa hàng ngày của bà con dân tộc Tày nơi đây. 
 
Tuy nhiên, gần đây, do xu thế phát triển của xã hội, làn điệu hát Then ở Tràng Lương đã dần bị lãng quên và mai một nhiều. Mặc dù những năm qua, xã Tràng Lương cũng đã thành lập và duy trì hoạt động câu lạc bộ hát then; vận động các cụ cao tuổi, những người tuổi trung niên, các em nhỏ trong xã tham gia nhưng do cách làm chưa bài bản nên sự quan tâm của người dân đối với loại hình nghệ thuật hát Then và đàn Tính vẫn chưa nhiều. 
qtv
 

Để gìn giữ và phát triển loại hình nghệ thuật hát Then, đàn Tính và từng bước đưa loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với cuộc sống của nhân dân thị xã Đông Triều nói chung và của nhân dân xã Tràng Lương nói riêng từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế gắn với phát triển du lịch của thị xã, từ đầu năm 2017, thị xã Đông Triều đã triển khai nhiều giải pháp nhằm khôi phục, gìn giữ nghệ thuật hát Then, đàn Tính. 

Trong thời gian tới, thị xã Đông Triều cũng sẽ từng bước đưa loại hình nghệ thuật hát Then, đàn Tính vào các chương trình lễ hội, hoạt động xúc tiến du lịch tạo nên nét độc đáo riêng có của Đông Triều góp phần tạo dựng hình ảnh, thương hiệu các điểm du lịch tâm linh trên địa bàn. Ông Dương Minh Tuyến- Bí thư Đảng ủy Xã Tràng Lương, thị xã Đông Triều cho biết: “Sau lớp bồi dưỡng nghệ thuật hát Then, đàn Tính, chúng tôi đã thành lập Câu lạc bộ hát then xã Tràng Lương và trang bị cho Câu lạc bộ 10 cây đàn tính, 15 bộ trang phục quần áo dân tộc để góp phần khơi dậy, lan tỏa niềm say mê với loại hình nghệ thuật hát Then, đàn Tính của dân tộc Tày nơi đây”.
 
Ông Hoàng Văn Đề - Trưởng Ban Tuyên giáo thị ủy Đông Triều cũng cho biết: “Trong thời gian tới, thị xã Đông Triều sẽ tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI “Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” gắn với phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa. Đặc biệt, trong năm nay, thị xã sẽ tiếp tục thực hiện tốt chủ đề công tác năm 2017 của tỉnh và thị xã trong đó có nội dung là xây dựng nếp sống văn hóa văn minh, xây dựng nông thôn kiểu mẫu và đô thị văn minh. Cùng với các giải pháp phát triển phong trào văn hóa nghệ thuật quần chúng, chúng tôi sẽ coi trọng việc khôi phục và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của nhân dân các dân tộc trên địa bàn đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số”.
 
Được ra đời gắn liền với đời sống dân gian, hát Then- đàn Tính là sự phản ánh chân thực đời sống văn hóa tinh thần của người dân, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu, là linh hồn trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Tày. Với những sáng tạo trong quá trình khôi phục, gìn giữ lại những làn điệu văn hóa của dân tộc sẽ khơi dậy niềm đam mê nghệ thuật của bà con dân tộc nơi đây. Làn điệu hát Then sẽ mãi được lưu giữ và phát triển trên mảnh đất xã Tràng Lương, thị xã Đông Triều./.
 
Thu Trang (Trung tâm TTVH Đông Triều)
 
.
.
.
.
.
.