Háo hức phiên chợ tình Đồng Văn, Bình Liêu

Thứ Năm, 17/05/2018, 21:53 [GMT+7]
.
.

QTV - Cứ đến ngày mùng 4 tháng 4 âm lịch hàng năm, người Dao khắp các bản làng ở Bình Liêu lại háo hức ra khỏi nhà từ rất sớm, họ đến với Chợ tình Đồng Văn, phiên chợ duy nhất trong năm diễn ra vào ngày “kiêng gió”. Phiên chợ được bắt đầu từ sớm tinh mơ, khi mặt trời còn chưa ló dạng và chỉ kết thúc khi mặt trời xuống núi, đấy là lúc người Dao đã ngà ngà men rượu trở về nhà.

Chờ đợi đến phiên chợ tình

Chỉ còn 1 ngày nữa, phiên chợ tình Đồng Văn sẽ diễn ra, khắp các thôn bản người dao ở Bình Liêu, người dân đang háo hức chờ đợi để được nghỉ ngơi, vui chơi sau những ngày làm việc vất vả. Bà con người Dao nơi đây chủ yếu là Dao Thanh Phán hồ hởi sắm cho mình những bộ trang phục đẹp nhất để trưng diện vào ngày đặc biệt trong năm.

Theo những bậc cao niên người Dao kể lại, ngày mùng 4 tháng 4 là ngày thần gió sinh ra nên được gọi là ngày kiêng gió. Vì vậy, vào ngày này không một thành viên nào ở trong nhà và cũng không hoạt động sản xuất gì. Họ lặng lẽ rời nhà từ sớm, khi họ ra khỏi nhà, thần gió sẽ vào nhà và mang đi những rủi ro, phiền muộn của mỗi người chất chứa trong năm cũ, thần gió cũng sẽ rửa sạch không khí và đem vào nhà họ những điều tốt lành, mang đến ấm no, sung túc.

Người Dao Thanh Phán không thực hiện hoạt động sản xuất, không đi nương làm rẫy, không ra ruộng, không cuốc đất trong ngày kiêng gió vì họ quan niệm làm bất cứ việc gì thần gió cũng sẽ xô đổ, không có thành quả, nặng hơn nữa còn bị sấm, sét đánh... Và địa điểm tụ tập đông nhất của người dân trong ngày này hơn chục năm trở lại đây là chợ Đồng Văn. Không hẹn mà gặp, sau những ngày lao động vất vả, người dân nơi đây được thảnh thơi tâm tình, hát cho nhau nghe những làn điệu dân ca, bàn tiếp câu chuyện sản xuất của mùa tới.

Ông Phùn Cắm Sềnh kể lại những kỷ niệm về “Chợ tình - hội Kiêng gió”.
Ông Phùn Cắm Sềnh kể lại những kỷ niệm về “Chợ tình - hội Kiêng gió”.

Ông Phùn Cắm Sềnh, người đã có 11 năm làm trưởng bản thôn Sông Móoc A, xã Đồng Văn, hào hứng kể: Ngày kiêng gió chúng tôi gọi là “Mì sèng phẩy hêy dảo” nghĩa là: Đi chơi chợ mùng 4 tháng 4. Cũng chính nhờ phiên chợ này mà cách đây hơn 30 năm trước tôi và bà nhà tôi đã nên duyên chồng- vợ. Tuổi tuy đã ngoài 70, nhưng năm nay ông bà vẫn mong đến chợ phiên để cùng các con cháu, dân bản chung vui, trẩy hội.

Đặc sắc chợ tình của người Dao

Chợ tình nằm trong thung lũng Đồng Văn, bên núi Cao Ba Lanh ở xã Đồng Văn được bắt đầu từ sớm tinh mơ với rất nhiều hoạt động. Đặc sắc nhất là Lễ cấp sắc - một lễ hội truyền thống tái hiện nghi thức quan trọng đánh dấu sự trưởng thành trong cuộc đời của đàn ông Dao. Trong đó, mỗi người được cấp sắc sẽ có một thầy cúng chính và có 3 – 7 thầy cúng khác phụ trách những công việc khác nhau.

Ngoài ra trong lễ hội người Dao sẽ trổ tài thi nấu ăn, gói bánh, thi thêu hoa văn trên vạt áo người Dao Thanh Phán, thi giã bánh (pẻng xì), thi trình diễn trang phục dân tộc… và cũng là ngày mọi người được uống rượu thoải mái. Chợ tình là không gian để những đôi trai gái yêu nhau không đến được với nhau có cơ hội gặp lại người xưa. Đến với chợ tình, mọi sự ghen tuông không còn hiện hữu, nó sẽ “theo gió” bay lên đỉnh núi Cao Ba Lanh ngút ngàn... Cùng với đó các chàng trai, cô gái người Dao giao lưu bày tỏ tình cảm qua làn điệu "Sán cố" tấu kèn "Piêng diệt" làm say đắm lòng người.

Phụ nữ Dao thi thêu trên vạt áo
Phụ nữ Dao thi thêu trên vạt áo

Bà Nguyễn Thị Tuyết Hạnh Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện cho biết: “Chợ tình - hội Kiêng gió là một trong những hoạt động nổi bật của huyện Bình Liêu hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia 2018 Hạ Long - Quảng Ninh. Đây cũng là năm đầu tiên hội được tổ chức quy mô cấp huyện, bên cạnh các hoạt động truyền thống, năm nay, huyện Bình Liêu tổ chức gian hàng OCOP tại chợ Đồng Văn và tổ chức các hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch. Chủ trương của huyện sẽ xây dựng lễ hội trở thành thương hiệu riêng của huyện và là 1 điểm đến hấp dẫn của du khách gần xa, gắn với phát triển du lịch văn hóa dân gian trên địa bàn huyện...”

Bên cạnh đời sống kinh tế đang ngày một phát triển, cũng như các dân tộc khác trên địa bàn huyện, “Chợ tình - hội Kiêng gió” của đồng bào Dao Thanh Phán đã trở thành nét văn hóa đặc sắc trong bức tranh văn hóa đa dạng của đồng bào dân tộc Dao nói riêng và người Bình Liêu nói chung. Nét đẹp văn hóa này đang được chính quyền và người dân nơi đây giữ gìn, phát huy làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần cũng như góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của huyện biên giới Bình Liêu.

Bá Trinh - Huyện Đoàn Bình Liêu

.
.
.
.
.
.