Quảng Yên: Rộn ràng đầu xuân Kỷ Hợi - lễ hội Tiên Công

Thứ Bảy, 09/02/2019, 16:31 [GMT+7]
.
.

QTV - Sáng 09/02, tại Quảng Yên (Quảng Ninh) đã diễn ra lễ khai hội đầu xuân Kỷ Hợi – lễ hội Nhị Vị Tiên Công (xã Liên Hòa) năm 2019 trong không khí tưng bừng, phấn khởi, rộn ràng, thu hút sự tham dự của đông đảo cán bộ, nhân dân và du khách thập phương.

Quang cảnh của lễ hội tại Miếu Tiên Công xã Liên Hòa
Quang cảnh của lễ hội tại Miếu Tiên Công xã Liên Hòa

Miếu Tiên Công nằm ở xóm 1, thôn Trung Bản, xã Liên Hoà, thị xã Quảng Yên được nhà nước xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo quyết định số số 51/2001/QĐ-BVHTT, ngày 27/12/2001. Miếu có tên là miếu Tiên Công bởi miếu thờ hai vị tiên công của làng là Hoàng Nông và Hoàng Nênh. Hai vị Tiên Công Hoàng Nông, Hoàng Nênh có công chiêu mộ nhân dân đến vùng đất mới khai canh lấn biển, lập làng.

Từ bãi bồi lau sậy của những năm đầu thế kỷ 15, ngày nay đảo Hà Nam đã trở thành một vùng quê giàu có, trù phú, nhà ngói, nhà tầng san sát, các hoạt động văn hoá xã hội, y tế, giáo dục phát triển. Có được ngày nay không thể không nhắc tới công lao của các vị Tiên Công, những người có công đầu trong việc biến bãi bồi thành xóm làng đông vui trù phú. Bởi vậy ngay từ thời Hậu Lê, nhân dân ở xứ Bản Động đã suy tôn 2 cụ là Nhị vị Tiên Công, xây dựng miếu thờ, hàng năm cúng tế để ghi nhớ công ơn. Hai cụ được coi như Thành hoàng của xứ Bản Động bấy giờ và là Tiên Công của xã Liên Hoà ngày nay.

Tương truyền, khi khởi dựng, miếu Tiên Công chỉ là nhà tranh. Đầu thời Nguyễn, miếu được chuyển về xứ đồng Đìa Đa, thôn Trung Bản. Đến thời Duy Tân chuyển về xóm Thượng, thôn Trung Bản, nay là xóm 1, thôn Trung Bản, xã Liên Hoà. Thời kỳ này miếu được nhân dân đầu tư công sức, tiền của xây dựng khang trang, đến thời Duy Tân nhị niên (1908) miếu được trùng tu.

Không chỉ có giá trị về lịch sử - văn hoá, miếu Tiên Công còn là một “Bảo tàng” mỹ thuật trưng bày các hiện vật rất có giá trị về điêu khắc gỗ. Ngoài các bức chạm truyền thống được thể hiện ở các vì kèo, đầu bẩy, đầu dư, con rường… các đồ thờ tự ở đây đều thể hiện được sự điêu luyện của nghề mộc mỹ nghệ của nhân dân địa phương. Những đường nét chạm trổ trên các hiện vật thờ tự, từ bài vị cho đến các khám thờ, các bức cửa võng, đại tự, câu đối, đều mang đậm nét riêng biệt của bản sắc văn hoá dân tộc với nhiều đề tài phong phú, đa dạng như tứ linh, hổ phù, rồng chầu, hoa lá cách điệu, mây mác, cá chép hoá rồng… tất cả đều tạo nên một vẻ linh thiêng, tôn kính.

Để tưởng nhớ công lao của hai vị tiên công Hoàng Nông, Hoàng Nênh hàng năm vào ngày mùng 5 tháng Giêng, dân làng tổ chức lễ hội. Vào ngày này các gia đình ở Trung Bản có cụ thượng thọ 80, 90, 100 tuổi thì trong nhà trang trí thật đẹp, làm các loại bánh cổ truyền để khao họ hàng, trên bàn thờ thì có câu đối, đồ thờ tự và mâm ngũ quả, trong mâm ngũ quả là hình ảnh một con long mã (bằng hoa quả) biểu tượng cho một loài vật dữ ở biển đã quy y nhà phật, làm công việc trị thuỷ giúp dân… Sáng 5 tháng Giêng, các gia đình rước cụ thượng lên miếu Tiên Công, đến 12 giờ trưa khi tất cả các cụ đã có mặt đầy đủ thì lần lượt các cụ vào lễ trong nhà thờ tổ. Lễ hội ở miếu Tiên Công là dịp con cháu trong dòng họ, dân làng tỏ lòng hiếu thảo, biết ơn đối với tổ tiên của dòng họ, với các vị Tiên Công của làng.

Xuân Kỷ Hợi, toàn xã Liên Hòa có 26 cụ thượng thọ tuổi vàng tuổi ngọc. Hòa chung không khí vui tươi phấn khởi của mùa xuân mới, cùng với nhân dân trong toàn xã, xuân Kỷ Hợi năm nay, cấp ủy, chính quyền và nhân dân thôn 1 đã long trọng tổ chức lễ rước tập thể các cụ thượng thọ 80, 90 về dự lễ hội Tiên Công. Mùa xuân mới này, thôn 1 có 17 cụ Thượng thọ, trong đó có 3 cụ đắc thọ tuổi 90. Sau nghi lễ được tổ chức trang trọng tại khuôn viên nhà văn hóa thôn 1, đoàn rước các cụ Thượng thọ về dự lễ hội chính thức khởi hành. Việc chuẩn bị Đoàn rước lên bái lạy tổ tiên và Nhị vị Tiên Công được chuẩn bị từ rất sớm và hết sức chu đáo. Con cháu đội các mâm lễ vật đi trước, mâm lễ có trầu cau, rượu, xôi, gà hoặc thủ lợn, hương án trên có kết hoa. Mỗi gia đình, dòng họ tạo nên không khí của đoàn rước rộn ràng, tưng bừng náo nhiệt nhưng rất trang trọng, thiêng liêng.

Lễ rước tập thể các cụ Thượng lần đầu tiên được tổ chức đã thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó, gần gũi giữa các cụ Thượng, gia đình của các cụ và toàn thể nhân dân trong cộng đồng dân cư làng Trung Bản. Đây là một nét mới, nổi bật của Lễ hội Tiên Công xã Liên Hòa dịp xuân Kỷ Hợi 2019.

Sau lễ hội Tiên Công - lễ hội lớn nhất trong năm của làng xã, nhân dân mới thực sự bước vào các hoạt động của năm mới như: Cày cấy, gieo trồng, ra khơi đánh cá, đi buôn bán… với niềm tin rằng sau Lễ hội Tiên Công, họ đã được phù trợ, tiếp thêm sức mạnh để tiếp tục sự nghiệp mà các Tiên Công đã để lại.

Lễ hội Tiên Công xã Liên Hòa đã làm tăng thêm không khí vui tươi của những ngày đầu xuân mới, với việc giữ gìn nét đẹp truyền thống mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, cũng như củng cố và nâng cao mối đoàn kết giữa các dòng tộc, họ hàng, các tổ chức chính trị xã hội, mang tính giáo dục đạo lý tốt đẹp trong nhân dân trên địa bàn, từ đó khơi dậy lòng tự hào về cội nguồn, phát huy bản sắc dân tộc, nâng cao chất lượng cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới,đô thị văn minh, qua đó góp phần xây dựng quê hương Liên Hòa nói riêng và TX Quảng Yên ngày càng phát triển./.

Thùy Dương (Trung tâm TT – VH TX Quảng Yên)

.
.
.
.
.
.