Vải chín sớm Phương Nam: Vì sao được mùa vẫn trăn trở?

Chủ Nhật, 12/06/2016, 14:10 [GMT+7]

QTV – Năm nay, vải chín sớm Phương Nam, Uông Bí được mùa, sản lượng cao nhất từ trước đến nay, khoảng trên 1500 tấn. Thế nhưng, bên cạnh niềm vui vẫn có không ít tiếng thở dài, những trăn trở của những người đã đổ mồ hôi chăm bón, thu hoạch và dành tâm huyết để phát triển thương hiệu quả vải chín sớm Phương Nam.

Chưa kịp mừng đã… lo

Đến các vườn vải ở phường Phương Nam, thành phố Uông Bí trong những ngày đầu tháng 6 sẽ thấy bà con khắp nơi hối hả thu hoạch vải, phần vì để kịp thời vụ, phần vì những ngày nắng gay gắt tháng 6 này, nếu không thu hoạch nhanh, vải sẽ cháy vỏ, xấu mã.

Người trồng vài Phương Nam
Người trồng vải Phương Nam tập trung bó, tỉa lại vải trước khi mang đến điểm thu mua do một số vỏ vải đã bị cháy nắng

Ông Vũ Văn Phóng - Chủ một vườn vải lên tới hàng trăm gốc tại khu Cẩm Hồng cho hay: "Gia đình tôi đang thu hoạch vải nhanh vì có một số gốc có hiện tượng vải bị cháy vỏ do nắng, cũng khá lo. Một số hộ lân cận hiện tượng vải cháy vỏ đã lan ra nhiều hơn".

Theo anh Bùi Văn Trà, cán bộ nông nghiệp phường Phương Nam, năm nay, vải chín sớm Phương Nam được mùa, năng suất gấp rưỡi, nhưng người dân cũng"không yên" vì vải chín muộn hơn mọi năm từ hơn 20 ngày đến 1 tháng. Lý do vải chín muộn là vì thời điểm vải Phương Nam ra hoa đúng vào lúc nhiệt độ xuống thấp kỉ lục nên hoa lứa đầu hỏng, phải đợi đến hoa đợt 2 mới đậu được quả.

Trong khi đó, lợi thế lớn nhất của vải Phương Nam lại chính là chín sớm. Việc vải chín muộn gần 1 tháng đã khiến cho cận kề với vụ vải chính tại các địa phương khác như Lục Ngạn, Thanh Hà. Điều này khiến giá vải chín sớm năm nay không cao bằng mọi năm. Hộ nào vải chín sớm hơn, thu hoạch được từ giữa đến gần cuối tháng 5 sẽ có giá mua tại vườn tốt hơn, khoảng từ 35-40 nghìn đồng/kg. Còn sau đó, giá vải những ngày đầu tháng 6 loại mẫu mã đẹp cũng chỉ còn khoảng 20-25 nghìn đồng/kg, hộ nào vải bị cháy một phần giá sẽ giảm đi đáng kể.

Thương lái thu mua vải từ Thanh Hà, Hải Dương. Vất vả đưa vải đến các điểm thu mua Qua khảo sát của phóng viên thì chỉ có các thương lái về thu mua vải đóng thùng xốp, xuất đi c
Vất vả đưa vải đến các điểm thu mua
Giữa cái nắng gay gắt tháng 6
Giữa cái nắng gay gắt tháng 6

 Có mặt tại các điểm thu mua vải chín sớm Phương Nam đầu tháng 6, thấy ngậm ngùi cho nhiều hộ dân khi vất vả chở vải, mồ hôi đổ ra giữa cái nắng gắt nhưng giá thì bị thương lái ép xuống đáng kể. Mức cao tại các điểm thu mua là 20.000 đồng/kg, mức trung bình chỉ khoảng 17.000 đồng/kg. Một số người dân bán vải không khỏi buồn khi giá chỉ còn 14.000 đồng/kg. Như vậy, so với đầu vụ vải, giá thu mua vải chín sớm Phương Nam đã giảm mỗi cân cả chục đến hơn chục ngàn đồng.

Thương lái thu mua vải
Song vẫn bị thương lái ép giá khi vải không đều quả hoặc bị cháy vỏ

Chật vật bán cho hết

Ông Nguyễn Hồng Quang - Chủ tịch UBND phường Phương Nam cho biết: "Gió Tây những ngày đầu tháng 6 khiến vải cháy vỏ, rớt giá, khó khăn trong khâu tiêu thụ. Hơn nữa do vải chín muộn hơn mọi năm nên thương lái về thu mua ít hơn. Khoảng từ ngày 4-5/6, thương lái hầu như không thu mua vải Phương Nam nữa do mẫu xấu và gần kề vụ vải chính. Chúng tôi đã tìm các biện pháp hỗ trợ người dân nhưng vẫn còn 100 tấn vải người trồng vẫn phải tự mang đến chợ hoặc các địa phương lân cận để tiêu thụ trong hơn 1 tuần qua".

Trong khi đó, được biết, ngay từ khi vải cận kề thu hoạch, phường cùng với Phòng kinh tế thành phố Uông Bí đã tiến hành xúc tiến thương mại với các đơn vị truyền thống vốn vẫn thu mua vải chín sớm Phương Nam. Chính quyền địa phương còn cam kết hỗ trợ các thương lái về địa điểm bến bãi, giao thông, cam kết đảm bảo an ninh trật tự cho các đầu mối thu mua vải trên địa bàn phường. Thế nhưng, do những yếu tố thời tiết chi phối nên tới thời điểm tuần đầu tháng 6 đã thưa dần thương lái về thu mua vải. 

Cần giải pháp đồng bộ

Vụ vải được mùa chưa kịp khiến bà con nông dân ở Phương Nam vui thì nỗi lo về việc tiêu thụ lại đè nặng. Nguyên nhân chính vẫn là vải chín sớm Phương Nam hiện trồng vẫn phụ thuộc chính vào thời tiết, không giữ được thời điểm thu hoạch khiến sức tiêu thụ giảm, bên cạnh đó, thương hiệu quả vải nơi đây cũng chưa thực sự được biết tới nhiều.

Vải
Khoảng 100 tấn vải Phương Nam
Khi thương lái không mua, người trồng vải phải tự
... người trồng phải tự mang đi tiêu thụ tại các chợ và các địa phương lân cận 

Được biết, từ cuối năm 2013, Cục Sở hữu trí tuệ đã chính thức cấp bằng bảo hộ độc quyền nhãn hiệu tập thể vải chín sớm phường Phương Nam. Chính quyền địa phương cũng đã tích cực tuyên truyền, vận động bà con trồng vải đăng ký xây dựng thương hiệu, cũng như tập huấn chuyển giao khoa học công nghệ, kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh; tập huấn quy trình, kỹ thuật dán tem, nhãn mác, đóng gói, bảo quản quả vải cho người trồng. Tuy nhiên, những năm trước Nhà nước có hỗ trợ cho việc dán tem, mác sản phẩm vải Phương Nam để dán thùng nhưng năm nay việc hỗ trợ này không còn nên người dân phải tự chủ động. Điều này cũng khiến cho việc dám tem mác trên sản phẩm không phổ biến. Hơn nữa việc không có kho bảo quản lạnh, trong khi vải bị cháy vỏ khiến người trồng không còn cách nào khác là chấp nhận thu hoạch dần và bán rải rác.

"Chúng tôi xác định trong thời gian tới tiếp tục hỗ trợ, hướng dẫn kĩ thuật cho người dân nâng cao năng suất, sản lượng, đảm bảo thời gian chín sớm và giữ được chất lượng thơm ngon của vải chín sớm Phương Nam. Đồng thời tiếp tục nghiên cứu để bảo quản quả vải lâu nhất, tập trung làm tốt quảng bá thương hiệu, xúc tiến đầu tư thương mại mở rộng thị trường tiêu thụ vải Phương Nam cùng với việc hoàn thiện các thủ tục cấp phép ATVSTP cho sản phẩm" -  Ông Nguyễn Hồng Quang - Chủ tịch UBND phường Phương Nam chia sẻ.

Quả thật, có triển khai được các giải pháp đồng bộ, dài hơi hơn mới có thể phát triển được thương hiệu vải Phương Nam và đưa được đặc sản của vùng đất này đến được tay người tiêu dùng nhiều hơn../.

Linh An

.
.
.
.
.
.