HƯỚNG ĐI NÀO CHO TÌNH TRẠNG THẾU NGUỒN CUNG CÁT XÂY DỰNG?

Bài 1: Quảng Ninh mới đáp ứng được 10-15% nhu cầu cát xây dựng

Thứ Tư, 09/08/2017, 09:42 [GMT+7]
Mời quý độc giả theo dõi chương trình đã phát sóng của Đài PTTH Quảng Ninh tại QTVTube
.
.

QTV – Là tỉnh có nguồn khoáng sản dồi dào để sản xuất vật liệu xây dựng, song Quảng Ninh lại rất hạn chế về nguồn cát phục vụ cho xây dựng. Với tốc độ phát triển mạnh mẽ như hiện nay, nhu cầu về cát xây dựng trên địa bàn tỉnh càng tăng lên nhanh chóng. Và đây là bài toán đòi hỏi Quảng Ninh phải tìm được câu trả lời sớm để phục vụ nhiệm vụ phát triển hiện nay và thời gian tới.

Tài nguyên hạn chế

Sông Cầm
Dự án nạo vét luồng Sông Cầm đến ngày 31/3/2017 đã thu hồi được 130.593 m3 cát, sỏi.

Theo thống kê của Sở Xây dựng Quảng Ninh, nguồn tài nguyên cát để phục vụ xây dựng của tỉnh rất hạn chế. Toàn tỉnh hiện chỉ có 5 khu vực được cấp phép khai thác cát. Trong đó, 3 Giấy phép khai thác cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường nhưng công suất nhỏ, còn 2 Giấy phép là khai thác cát biển làm vật liệu san lấp mặt bằng, với tổng diện tích cấp phép 65,6ha và tổng công suất khai thác theo thiết kế là 210.000 m 3 /năm. Tuy nhiên, hai đơn vị được cấp phép khai thác cát biển hiện chưa tiến hành khai thác do nhiều lý do.

Ngoài ra còn có 14 dự án nạo vét tuyến luồng đường thủy nội địa do Cục đường thủy nội địa Việt Nam, Cục Hàng hải Việt Nam quản lý và một số doanh nghiệp. Thời gian vừa qua, thực hiện yêu cầu quản lý chung của nhà nước về việc siết chặt các hoạt động khai thác cát tự nhiên, tất cả các dự án nạo vét này đang tạm dừng để xem xét, hoàn thiện đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định và đánh giá những tác động đến môi trường. Tổng khối lượng cát đã nạo vét, thu hồi từ các dự án này mới chỉ đạt 130.593 m3 cát, sỏi. 

Về công nghệ khai thác, các đơn vị được cấp phép hiện chủ yếu sử dụng công nghệ truyền thống như: dùng máy xúc ở các bãi, doi cát; một số dùng bè hút cát lên bờ qua hệ thống sàng lọc, qua bể lắng để róc nước. Cát khai thác được tại địa phương chủ yếu là nhiễm mặn, sử dụng cho việc san nền các công trình xây dựng; còn lại cát xây dựng vẫn phải nhập từ các tỉnh ngoài như cát Sông Lô, sông Cầu của các tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Bắc Giang qua vận tải thủy.

Cát
Các điểm khai thác cát trên địa bàn tỉnh chỉ đáp ứng được 10-15% nhu cầu về xây dựng

Nhu cầu lớn

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Giám đốc Sở xây dựng Quảng Ninh nhận định: Quảng Ninh rất thiếu cát xây dựng, hiện các điểm khai thác cát trên địa bàn tỉnh chỉ đáp ứng được 10-15% nhu cầu. Thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh triển khai một loạt các dự án trọng điểm như kết cấu hạ tầng  giao thông, các khu công nghiệp, các khu đô thị, chắc chắn nhu cầu về cát xây dựng sẽ còn tăng đột biến. Trong khi đó, Chính Phủ và tỉnh Quảng Ninh đang chỉ đạo rất chặt chẽ việc siết chặt các nguồn cát trên thị trường, đặc biệt là các nguồn cát khai thác tự nhiên tại các sông suối, đang gây ảnh hưởng đến sạt lở đất, ô nhiễm môi trường. Do đó, thời gian qua, cát phục vụ cho xây dựng đã bị đẩy giá lên cao, thậm chí có những lúc khan hiếm.

Tình trạng vật liệu cát đầu vào ngày càng siết chặt đã gây khó khăn cho các đơn vị thi công xây dựng. Hầu hết các đơn vị xây dựng trên địa bàn tỉnh hiện sử dụng chủ yếu là cát nhập từ các địa phương khác về, chi phí vận chuyển cao. Do đó, khi cát khan hiếm, việc đưa cát xây dựng về tận chân các công trình càng khó hơn, có những đơn vị đã bị ảnh hưởng về tiến độ bởi lý do thiếu cát.

Thi công đường cất, hạ cánh dự án Cảng hàng không Quảng Ninh
Thi công đường cất, hạ cánh dự án Cảng hàng không Quảng Ninh đòi hỏi lượng lớn cát xây dựng

Ông Nguyễn Ngọc Bình – Giám đốc Công ty CP Tài Phát – Đơn vị thi công gói thầu đường cất hạ cánh Cảng hàng không Quảng Ninh – một công trình trọng điểm của tỉnh, chia sẻ:  Nhu cầu sử dụng cát cho công trình của chúng tôi rất lớn, lên tới 50.000 m3 cát. Thời gian vừa qua, giá cát tăng lên cả trăm nghìn/m3, lượng cung cấp không đảm bảo, có lúc xảy ra tình trạng “cháy cát”, chúng tôi phải đi vay nhau giữa các đơn vị xây dựng, ảnh hưởng tới tiến độ đã cam kết với chủ đầu tư. Hơn nữa, tình trạng này cũng gây thiệt hại cho đơn vị chúng tôi khi giá thành cát đầu vào đã tăng lên so với hợp đồng ký trước đây.

"Cát là vật liệu đầu vào quan trọng trong quá trình xây dựng. Thời gian qua, nhu cầu về cát của chúng tôi rất lớn nhưng có những lúc khan hiếm, giá cát lên cao, ảnh hưởng tới việc thi công các công trình của công ty. Chúng tôi cũng mong sẽ có một nguồn cát ổn định, đảm bảo tại chỗ, tới chân các công trình để phục vụ cho quá trình thi công tốt nhất" - Bà Đồng Thị Thanh Lan - Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Hòa Bình cho biết.

Theo Quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 2623/QĐ-UBND ngày 8/9/2015, nhu cầu cát xây dựng trên địa bàn tỉnh năm 2015 khoảng 2,1 triệu m3 thì đến năm 2020 sẽ tăng lên rất lớn khoảng 2,6 triệu m3. Bên cạnh đó, nhu cầu vật liệu san lấp nền công trình xây dựng năm 2015 là 2,5 triệu m3 /năm, đến năm 2020 là 67,5 triệu m3 /năm. Những con số này đã cho thấy, nhu cầu cát xây dựng của tỉnh trong vài năm tới đây sẽ còn tăng nhanh chóng. Do đó, bên cạnh việc duy trì các cơ sở khai thác cát đã cấp phép và đầu tư mới các cơ sở khai thác cát tự nhiên thì Quảng Ninh phải tính tới hướng đi mới: sản xuất cát nhân tạo từ chính các nguyên liệu sẵn có trên địa bàn. Đây mới là giải pháp cốt lõi, mang tính bền vững khi nguồn tài nguyên cát tự nhiên đang có nguy cơ cạn kiệt và việc khai thác cát tự nhiên đang gây ra những hậu quả lớn về mặt môi trường và đời sống./.

Linh An

.
.
.
.
.
.